واحد «Quark» شرکت Alibaba در چین پروژهای تحت کد «Plan C» را برای تولید چتبات و هوش گفتگو محور راهاندازی کرده است، که هدف آن رقابت با محصولاتی مانند Doubao از ByteDance است. این پروژه توسط تیم اصلی Quark با پشتیبانی آزمایشگاه Tongyi Lab Alibaba توسعه یافته است.
این خبر نشاندهنده این است که نبرد هوش مصنوعی در چین وارد فاز جدیتری شده، نه فقط بهعنوان مصرفکننده فناوری بلکه تولیدکننده آن. Alibaba با تمرکز بر خدمات گفتگویی، میخواهد سهم بازار داخلی هوش مصنوعی را ارتقا دهد. این حرکت میتواند باعث افزایش رقابت داخلی – و در نتیجه سرعت بالاتر نوآوری – شود. برای شرکتهای بینالمللی نیز این بدان معناست که ورود به بازار چین مستلزم بومیسازی عمیقتر خواهد بود.
پروژه Plan C توسط واحد Quark از مجموعه علیبابا معرفی شده است؛ این واحد پیشتر در حوزه جستوجوی هوشمند، مرورگر داده و محتوای دانشمحور فعالیت میکرد. حالا با همکاری Tongyi Lab – آزمایشگاه توسعه مدل زبانی اختصاصی علیبابا – در حال ساخت یک چتبات بومی رقابتی در برابر Doubao از ByteDance و Baidu Ernie است.
پروژه در مرحله توسعه مدل و یکپارچهسازی با اکوسیستم علیبابا (از جمله DingTalk و Taobao) قرار دارد. نام «Plan C» نیز به گفته منابع داخلی، اشارهای به “Chat” و “China” دارد.
🔹 زمینه و بستر رقابت
بازار هوش مصنوعی مکالمهمحور در چین بهشدت در حال رشد است. شرکتهای بزرگ مانند Baidu، ByteDance، Tencent و Alibaba هرکدام به دنبال توسعه مدلهای گفتگویی خاص خود هستند تا در برابر چتباتهای غربی مانند ChatGPT و Claude رقابت کنند، اما با رعایت چارچوبهای قانونی و فرهنگی دولت چین.
در واقع، Plan C پاسخی است به موفقیت Doubao (چتبات ByteDance) که در کمتر از ۶ ماه توانست میلیونها کاربر فعال جذب کند و در اپلیکیشنهای محبوب مانند TikTok چینی (Douyin) ادغام شود.
🔹 تحلیل استراتژیک
- حرکت از مصرف به تولید فناوری:
چین سالها بهعنوان مصرفکننده راهکارهای AI شناخته میشد، اما پروژههایی مانند Plan C نشان میدهد که اکنون به مرحله تولید مستقل و رقابت جهانی رسیده است.
Alibaba در تلاش است تا وابستگی به مدلهای خارجی را کاهش دهد و الگوریتمهای بومی با دادههای محلی بسازد. - تمرکز بر بازار داخلی و اکوسیستم بسته:
ادغام چتبات در محصولات خود علیبابا – از تجارت الکترونیک تا خدمات ابری – باعث میشود کاربران درون یک اکوسیستم بسته اما قدرتمند باقی بمانند.
این استراتژی مشابه مدل آمازون در غرب است، اما با تاکید بر کنترل داده و بومیسازی محتوا. - شتاب رقابت و نوآوری:
رقابت شدید میان غولهای فناوری چینی، موجب تسریع در توسعه مدلهای کارآمدتر، مقرونبهصرفهتر و بومیتر میشود.
هر شرکت سعی دارد مزیت خود را در دادههای محلی، محتوای زبان چینی و یکپارچگی با پلتفرمهای خود پیدا کند. - تأثیر ژئوفناورانه:
این حرکتها در راستای سیاست کلی چین برای تبدیل شدن به رهبر جهانی هوش مصنوعی تا سال ۲۰۳۰ است.
Alibaba با Plan C در واقع به دولت پیام میدهد که میتواند در حوزه AI Consumer-Level سهمی ملی ایفا کند.
🔹 چالشها و ملاحظات
- محدودیتهای مقرراتی: مدلهای زبانی باید از قوانین سانسور و محتوا تبعیت کنند. این امر میتواند بر آزادی مکالمه و پویایی مدلها اثر بگذارد.
- رقابت درونمرزی: حضور همزمان چهار غول بزرگ (Alibaba, Tencent, Baidu, ByteDance) باعث اشباع بازار و احتمال کاهش حاشیه سود میشود.
- کیفیت دادههای آموزشی: برای رقابت جهانی، Alibaba باید کیفیت و تنوع دادههای چینی را افزایش دهد و از مدلهای چندزبانه پشتیبانی کند.
🔹 فرصت برای بازیگران خارجی
این تحول نشان میدهد که بازار چین برای همکاریهای بینالمللی در AI بستهتر، اما برای همترازسازی فناوریها بازتر شده است.
شرکتهای خارجی برای حضور در چین باید روی بومیسازی، ادغام با سیستمهای محلی و رعایت قوانین داخلی داده تمرکز کنند.
🔹 جمعبندی
پروژه Plan C نه فقط یک چتبات جدید، بلکه نماد تغییر فاز چین از مصرفکننده به تولیدکننده هوش مصنوعی است.
رقابت Alibaba با ByteDance، سرعت نوآوری در شرق آسیا را بالا میبرد و جهان را به سمت چندقطبی شدن در بازار هوش مصنوعی گفتگویی سوق میدهد — جایی که دیگر تنها OpenAI بازیگر اصلی نیست.
پرایم سیستم، رهبر فناوری اطلاعات در قزوین و زنجان، با افتخار نمایندگی رسمی معتبرترین برندهای ایران و جهان است:
۱- تخت جمشید:
پرایم سیستم، پیشگام سختافزار، گیمینگ، رندرینگ و لوازم جانبی کامپیوتر
۲- سیناپ:
پرایم سیستم، سیستمهای AIDC
پیشرو در شناسایی خودکار و جمعآوری داده، نرمافزارهای انبار و لجستیک و تجهیزات بارکد/RFID برای صنایع تولیدی، خردهفروشی و راهحلهای دقیق برای زنجیره تأمین.
۳- ماپرا:
پرایم سیستم، تحول دیجیتال صنعت F&B
نرمافزار یکپارچه مدیریت فروش، انبارداری، باشگاه مشتریان و رزرو آنلاین بر پایه فناوری ابری و دادهمحور، همراه هزاران رستوران، کافه و فستفود برای مدیریت بدون محدودیت مکان/زمان، افزایش کارایی و هوشمندسازی عملیات.
۴- سختافزار:
پرایم سیستم، پیشتاز قطعات دیجیتال
فروش آنلاین/آفلاین قطعات کامپیوتر و دیجیتال و نمایندگی برندهای ایرانی/خارجی، ارسال به تمام ایران، سیستمهای گیمینگ/رندرینگ/ماینینگ و تیم اورکلاکر حرفهای. تولید محتوای تخصصی، برترین فروشگاه سخت افزار و نرم افزار قزوین/زنجان.
۵- نیلپر:
پرایم سیستم، تولیدکننده محصولات ارگونومیک، کوله و کیف
تمرکز بر کیفیت، طراحی دانشمحور و بازارهای اداری/آموزشی/رستورانی. مدیریت استراتژیک برای رضایت مشتری.
۶- زبرآسیا:
پرایم سیستم، فناوری AIDC و بارکد
تسهیل در جمعآوری داده بدون خطا با تمرکز بر بارکد و AID، راهحلهای اطلاعاتی برای صنایع، افزایش سرعت/دقت و برنامهریزی منابع. تکیه بر متخصصان داخلی و دانش جهانی، جلب اعتماد مشتریان.